i ç e r i k
tekstil bilgi
k i t a p l a r
alfabetik sözlük
ceviri sözlügü
m a k a l e l e r
dokuma örgüleri
lif
=> Tekstil Liflerinin Özellikleri
=> Tekstil Liflerinin Sınıflandırılması
=> Liflerin Yanma Özellikleri
iplik
mesleki teknik eğitim
d o k u m a
İndir
B A S I N D A N
ziyaretci defteri
İstatistikler
Tekstil Liflerinin Sınıflandırılması
Bizi Facebook'da Paylaşın

Tekstil elyafının sınıflandırılması


 

Bitkisel Elyaf

Tekstilde kullanılan en eski elyaf türleri bitkisel kökenli liflerdir. Bitkisel liflerin temel yapı taşı selülozdur. Bir bitki türünde bulunan selüloz ve diğer kimyasal maddelerin oranları o türün kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirler. Bitkisel lifler sahip oldukları bu özelliklere göre kullanım alanları farklılıklar gösterir.

Hayvansal Elyaf

Tekstil sektöründe kullanılan önemli hammaddeler arasında bitkisel liflerden sonra hayvansal tekstil maddeleri gelir. Hayvansal liflerin yapı taşı proteindir. Bu nedenle hayvansal liflere protein lifleri de denir.
Hayvansal lifler genel olarak kıl kökenli lifler ve salgı kökenli lifler olmak üzere iki sınıfa ayrılırlar. Hayvansal tekstil maddeleri içinde en fazla kullanılanı kıl kökenli liflerden yündür.
Salgı kökenli liflerden tekstil hammaddesi olarak kullanılan lif ise ipektir.

Yapay (kimyasal) lifler

Son yüzyılda dünyada üretilen doğal ve yapay lif miktarlarını karşılaştırdığımızda, her ikisinde de artış gözlenmektedir.
Her geçen yıl, doğal liflerin üretiminde artış olmasına rağmen toplamdaki payı azalmaktadır. Bunun nedeni, yapay lif teknolojisindeki gelişmelerle üretim ve kullanımdaki yapay lif miktarının artmasıdır. Yapay elyaf üretiminin artış nedenleri şu şekilde sınıflandırabiliriz.
Yapay lifler oldukça yaygın kullanım alanıma sahip bir elyaf sınıfını tanımlar. Yapay elyaf genel olarak iki ana başlık altında incelenir. Bu başlıkların belirlenmesine etki eden faktör ise liflerin elde ediliş prensipleridir. Bu prensiplere göre bir grup yapay elyaf selüloz veya protein sentezleri ile elde edilirken, diğer bir grup yapay elyaf ise kimyasal sentez yoluyla elde edilir.
Yapay elyafların selüloz veya protein sentezleri yoluyla elde edilen türüne Rejenere (suni) lifler,
Kimyasal sentez yoluyla elde edilen türüne Sentetik lifler denir.
Yapay liflerin elde edilme prensibi, ipek böceğinin ipek filamentini üretmesine benzetilebilir.
Yapay liflerin üretiminde üç koşulun sağlanması zorunludur. Bunlar;
a. Kullanılan polimer sıvı halde olması,
b. Sıvı polimerin ince deliklerden sabit basınç altında püskürtülmesi,
c. Deliklerden püskürtülen sıvı polimerin katılaşabileceği bir ortam bulunması

Yaş Eğirme

Bu yöntemde, polimerin uygun bir çözücüde çözeltisi hazırlanır. Bu çözelti, bir koagülasyon banyosu içinde bulunan düzelere bir pompa yardımıyla sabit basınç altında gönderilir.
Elyaf filament halde katılaştıktan sonra çekim işlemi yapılır.

Yumuşak Eğirme

Herhangi bir çözücüde çözünmeyen termoplâstik özelliğe sahip polimerler, yumuşak eğirme yöntemiyle filament hâline getirilirler. Bu yöntemde; granül (cips) hâlindeki polimer parçaları, erime noktası üzerindeki sıcaklığa ısıtılarak eritilip sıvı hâle getirilir.
Kuru Eğirme
Bu yöntemde, polimer çözeltisini hazırlamak için kullanılacak çözücü maddelerin kolay uçucu, yani kaynama noktası düşük bir madde olması gerekir. Böyle bir çözelti; düzelerdeki ince deliklerden, sabit basınç altında ve içinden sıcak hava akımı geçen odalara püskürtülürse çözücü kolayca buharlaşır ve geriye filament şeklinde biçimlenmiş polimer madde kalır. Asetat, triasetat ve poliakrilonitril kuru eğirme çekim yöntemiyle elde edilir.
© TUFAN ATA TÜRKYILMAZ
 

Tufan Ata TÜRKYILMAZ
İletişim

e posta
tufanata@gmail.com

GSM
+90 0505 844 32 43

web
www.tasarimanahtari.com

Bugün 54148 ziyaretçikişi burdaydı!
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
Tufan Ata TÜRKYILMAZ